عوارض هموروئید بسته به نوع و شدت بیماری متفاوت است. خونریزی مکرر، تشکیل لخته خون، بیرونزدگی هموروئید و در موارد نادر کمخونی یا اختلال در خونرسانی به بافت هموروئیدی از جمله مشکلاتی هستند که ممکن است رخ دهند. البته عوارض جدی بواسیر نسبتاً نادر هستند و وجود خونریزی یا درد مقعدی نیز همیشه به معنای ابتلا به هموروئید نیست. به همین دلیل تشخیص دقیق علت علائم اهمیت زیادی دارد.
آیا هموروئید عوارض خطرناک دارد؟
در بیشتر افراد، هموروئید تهدیدی برای و بسیاری از موارد خفیف با اصلاح رژیم غذایی، جلوگیری از یبوست و تغییر عادات دفع بهبود پیدا میکنند. با این حال، نادیده گرفتن علائم مداوم میتواند باعث افزایش ناراحتی بیمار و پیشرفت مشکلاتی مانند خونریزی، ترومبوز یا پرولاپس شود.
بر اساس اطلاعات منابع پزشکی معتبر، عوارض جدی هموروئید چندان شایع نیستند. با این وجود، خونریزی شدید یا طولانی، درد بسیار شدید و تغییر ناگهانی علائم باید بررسی شوند؛ زیرا برخی بیماریهای دیگر دستگاه گوارش نیز میتوانند علائمی شبیه بواسیر ایجاد کنند.
اگر با خونریزی، درد یا بیرونزدگی هموروئید مواجه هستید، تشخیص بهموقع میتواند از تشدید علائم جلوگیری کند. برای بررسی دقیق وضعیت و انتخاب روش درمان مناسب هموروئید، میتوانید با کلینیک هموروئید آریایی در ارتباط باشید.
مهمترین عوارض هموروئید چیست؟
شدت عوارض بواسیر در همه افراد یکسان نیست. نوع هموروئید، مدت ابتلا، میزان فشار هنگام دفع و وجود یبوست یا اسهال مزمن میتوانند در تشدید علائم نقش داشته باشند. در ادامه مهمترین عوارضی که ممکن است در هموروئید داخلی یا خارجی ایجاد شوند را بررسی میکنیم.
خونریزی و کمخونی ناشی از هموروئید
یکی از شایعترین علائم هموروئید داخلی، مشاهده خون قرمز روشن هنگام اجابت مزاج است. خون ممکن است روی دستمال توالت، سطح مدفوع یا داخل کاسه توالت دیده شود. خونریزی ناشی از هموروئید در بسیاری از موارد محدود است؛ اما در بعضی بیماران ممکن است به صورت مکرر اتفاق بیفتد.
از دست دادن مداوم خون در موارد نادر میتواند به کمخونی یا آنمی منجر شود. فرد مبتلا به کمخونی ممکن است علائمی مانند ضعف، خستگی و کاهش توان فعالیت داشته باشد. با این حال نباید هر خونریزی مقعدی را بدون بررسی به بواسیر نسبت داد؛ زیرا بیماریهای دیگری از جمله بیماریهای التهابی روده، پولیپها و سرطان کولون یا راستروده نیز ممکن است باعث خونریزی شوند.
ترومبوز یا لخته شدن خون در هموروئید
یکی از مهمترین عوارض هموروئید خارجی تشکیل لخته خون یا ترومبوز است. در این حالت، لختهای داخل هموروئید ایجاد میشود و معمولاً تودهای متورم و بسیار حساس در اطراف مقعد به وجود میآورد. هموروئید ترومبوزه ممکن است رنگ آبی یا بنفش داشته باشد و هنگام نشستن، راه رفتن یا اجابت مزاج درد قابل توجهی ایجاد کند.
ترومبوز معمولاً خطر جانی ندارد و لخته ایجادشده از ناحیه هموروئید به سایر قسمتهای بدن حرکت نمیکند؛ اما درد آن میتواند شدید باشد. در بعضی موارد، بهخصوص زمانی که درد شدید است، دکتر متخصص هموروئید ممکن است درمانهای تخصصی را پیشنهاد کند.
پرولاپس یا بیرونزدگی هموروئید
هموروئید داخلی ممکن است با افزایش شدت بیماری از کانال مقعد بیرون بیاید که به آن پرولاپس هموروئید گفته میشود. در مراحل ابتدایی، توده ممکن است پس از اجابت مزاج خودبهخود به داخل بازگردد؛ اما در درجات بالاتر بیمار ممکن است مجبور باشد آن را با دست به داخل برگرداند یا توده به صورت دائمی بیرون باقی بماند.
بیرونزدگی هموروئید میتواند احساس وجود توده، رطوبت، ترشح مخاط، تحریک پوست اطراف مقعد و دشواری در رعایت بهداشت این ناحیه را به همراه داشته باشد. هموروئیدهای پرولاپسشده همچنین بیشتر در معرض تحریک، خونریزی و آسیب قرار دارند.
اختناق هموروئید
یکی از عوارض نادر اما دردناک هموروئید داخلی، هموروئید مختنق یا strangulated hemorrhoid است. این وضعیت زمانی ایجاد میشود که هموروئید داخلی از مقعد بیرون آمده و خونرسانی به بافت آن مختل یا قطع شود. نتیجه این وضعیت میتواند ایجاد درد شدید و ناگهانی باشد.
اختناق هموروئید جزء مواردی است که نیاز به ارزیابی پزشکی دارد و نباید درمان آن به تعویق بیفتد. به طور کلی هرگونه درد شدید و غیرمعمول در ناحیه مقعد، بهخصوص اگر همراه با تورم یا خونریزی باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.
عفونت و مشکلات پوستی اطراف مقعد
عفونت از عوارض شایع بواسیر نیست، اما در برخی موارد ممکن است زخم یا آسیب ایجادشده در هموروئید خارجی عفونی شود. همچنین وجود رطوبت، ترشحات و تمیز کردن مکرر یا خشن ناحیه مقعد میتواند باعث تحریک پوست، خارش و سوزش شود.
پس از برطرف شدن برخی هموروئیدهای خارجی ترومبوزه نیز ممکن است پوست اضافهای در اطراف مقعد باقی بماند که به آن «اسکین تگ» گفته میشود. این زائده معمولاً خطرناک نیست، اما ممکن است تمیز نگه داشتن ناحیه را برای فرد دشوارتر کند.
جهت دریافت مشاوره و رزرو نوبت برای درمان و لیزر هموروئید فرم زیر را پر کنید تا کارشناسان در اسرع وقت با شما تماس حاصل فرمایند.
تفاوت عوارض هموروئید داخلی و خارجی
محل تشکیل هموروئید نقش مهمی در نوع علائم و عوارض آن دارد. هموروئید داخلی داخل کانال مقعد و قسمت انتهایی راستروده ایجاد میشود و در بسیاری از موارد، بهویژه در درجات پایین، درد قابل توجهی ندارد. در مقابل، هموروئید خارجی زیر پوست اطراف مقعد تشکیل شده و به دلیل وجود اعصاب حسی بیشتر در این ناحیه میتواند دردناکتر باشد.
مهمترین تفاوتها عبارتاند از:
- هموروئید داخلی: بیشتر با خونریزی بدون درد، بیرونزدگی یا پرولاپس و در مراحل شدید با احتمال اختناق همراه است.
- هموروئید خارجی: بیشتر باعث درد، خارش، تورم و احساس توده در اطراف مقعد میشود.
- هموروئید خارجی ترومبوزه: تشکیل لخته میتواند موجب درد شدید و ایجاد توده سفت و حساس شود.
- هموروئید پرولاپسشده: ممکن است باعث ترشح مخاط، تحریک پوست و دشواری در دفع یا رعایت بهداشت شود.
| مورد مقایسه | هموروئید داخلی | هموروئید خارجی |
|---|---|---|
| محل ایجاد | داخل کانال مقعد و بخش انتهایی راستروده | زیر پوست اطراف مقعد |
| میزان درد | معمولاً در مراحل اولیه درد کمی دارد یا بدون درد است | اغلب دردناکتر است |
| خونریزی | نسبتاً شایع و معمولاً به صورت خون قرمز روشن | ممکن است ایجاد شود، اما معمولاً کمتر از نوع داخلی است |
| بیرونزدگی | در مراحل پیشرفته ممکن است از مقعد بیرون بزند | معمولاً به شکل توده در اطراف مقعد دیده یا لمس میشود |
| احتمال ترومبوز | کمتر | بیشتر؛ ممکن است لخته خون ایجاد شود |
| خارش و تحریک پوستی | در صورت بیرونزدگی یا ترشح ممکن است ایجاد شود | نسبتاً شایع است |
| عارضه مهم | پرولاپس و در موارد نادر اختناق هموروئید | هموروئید ترومبوزه و درد شدید |
| شدت ناراحتی | به درجه و میزان بیرونزدگی بستگی دارد | در صورت ترومبوز میتواند بسیار شدید باشد |
عوارض درمان نکردن هموروئید
همه موارد هموروئید در صورت درمان نشدن الزاماً به مرحله خطرناک نمیرسند. حتی بسیاری از موارد خفیف با اصلاح سبک زندگی و برطرف کردن یبوست کاهش پیدا میکنند. با این حال، اگر عامل ایجادکننده بیماری همچنان ادامه داشته باشد یا هموروئید پیشرفته باشد، احتمال ماندگاری و تشدید علائم وجود دارد.
درمان نکردن هموروئید در برخی افراد میتواند با مشکلات زیر همراه شود:
- تکرار یا افزایش خونریزی مقعدی
- بزرگتر شدن یا بیرونزدگی هموروئید داخلی
- افزایش درد و ناراحتی هنگام نشستن یا دفع
- تشکیل لخته در هموروئید خارجی
- تحریک و خارش مداوم پوست اطراف مقعد
- کمخونی در موارد نادر خونریزی طولانی
- اختناق هموروئید پرولاپسشده در موارد نادر
به همین دلیل افرادی که علائم آنها مداوم یا رو به تشدید است، بهتر است به جای استفاده طولانیمدت از درمانهای خودسرانه برای مشخص شدن درجه هموروئید و انتخاب روش درمان مناسب معاینه شوند.
چه زمانی عوارض بواسیر نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
وجود خونریزی مقعدی یکی از مهمترین دلایلی است که ارزیابی پزشکی را ضروری میکند؛ بهویژه اگر برای اولین بار ایجاد شده، مکرر باشد یا علت آن مشخص نباشد. ادامه داشتن علائم پس از حدود یک هفته مراقبت خانگی نیز از مواردی است که NIDDK مراجعه به پزشک را توصیه میکند.
در صورت خونریزی زیاد، سرگیجه، احساس سبکی سر یا غش باید مراقبت پزشکی فوری دریافت شود. درد شدید مقعدی همراه با خونریزی، تب، درد شکمی یا اسهال نیز نیازمند بررسی سریع است. این علائم ممکن است صرفاً ناشی از هموروئید نباشند و تشخیص علت اصلی آنها اهمیت زیادی دارد.
چگونه میتوان از تشدید عوارض هموروئید جلوگیری کرد؟
یکی از مهمترین اقدامات برای کاهش علائم هموروئید، پیشگیری از یبوست و کاهش فشار هنگام اجابت مزاج است. مصرف مواد غذایی حاوی فیبر مانند میوه، سبزیجات و غلات کامل به نرمتر شدن مدفوع کمک میکند. دریافت مایعات کافی نیز میتواند در افرادی که محدودیت پزشکی خاصی ندارند به بهبود وضعیت دفع کمک کند.
پرهیز از زور زدن هنگام دفع، طولانی ننشستن روی توالت و توجه به درمان یبوست یا اسهال مزمن نیز اهمیت دارد. اگر هموروئید با وجود این اقدامات همچنان باعث خونریزی، درد یا بیرونزدگی شود، پزشک میتواند با توجه به نوع و درجه بیماری از روشهایی مانند رابربند، اسکلروتراپی، انعقاد یا در موارد منتخب درمان جراحی استفاده کند.
عوارض هموروئید را جدی بگیرید!
هموروئید در بیشتر موارد بیماری خطرناکی نیست، اما این موضوع به معنی نادیده گرفتن علائم آن نیست. خونریزی مکرر، ترومبوز، پرولاپس، اختناق و در موارد نادر کمخونی از جمله عوارض هموروئید هستند. تشخیص و درمان بهموقع میتواند علاوه بر کاهش درد و ناراحتی، از پیشرفت بیماری و ایجاد مشکلات بعدی جلوگیری کند.
از طرف دیگر، خونریزی، درد و توده مقعدی همیشه ناشی از بواسیر نیستند. بنابراین اگر علائم برای مدتی ادامه پیدا کردهاند، شدت آنها افزایش یافته یا دچار خونریزی مقعدی هستید، بهتر است برای معاینه و تشخیص دقیق به پزشک مراجعه کنید تا علت اصلی مشخص شده و مناسبترین روش درمان انتخاب شود.
اگر خونریزی، درد، خارش یا بیرونزدگی هموروئید ادامهدار شده است، مراجعه برای تشخیص دقیق را به تعویق نیندازید. برای مشاوره و رزرو نوبت در کلینیک هموروئید آریایی همین حالا اقدام کنید.
